Trong điều kiện địa bàn rộng, địa hình chia cắt, nhiều thôn bản cách xa trung tâm xã, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ tạo sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn góp phần đổi mới phương thức phục vụ. Chính quyền ngày càng gần dân hơn, cán bộ sát cơ sở hơn, các chủ trương, chính sách được triển khai kịp thời, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân và giữ vững thế trận quốc phòng - an ninh trên địa bàn biên giới.
Chính quyền gần dân, giải quyết công việc ngay từ cơ sở
Là xã vùng cao biên giới của tỉnh Tuyên Quang, Lao Chải có địa hình hiểm trở, nhiều thôn nằm cách trung tâm xã hàng chục ki-lô-mét, giao thông còn nhiều khó khăn. Trước đây, việc thực hiện một số thủ tục hành chính khiến người dân phải đi lại nhiều lần hoặc di chuyển quãng đường xa. Đối với đồng bào ở các thôn vùng sâu, vùng xa, mỗi lần làm giấy tờ là một lần phải vượt qua những cung đường đèo dốc, mất nhiều thời gian và chi phí.
Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo bước chuyển quan trọng trong tổ chức bộ máy và phương thức phục vụ Nhân dân. Sau một năm đi vào hoạt động, bộ máy chính quyền xã từng bước được kiện toàn, vận hành ổn định và phát huy hiệu quả. Đảng ủy lãnh đạo toàn diện; HĐND xã tăng cường giám sát; UBND xã chủ động điều hành; Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò tập hợp, tuyên truyền, vận động Nhân dân, tạo sự đồng bộ trong thực hiện nhiệm vụ chính trị tại địa phương.
Thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, nhiều thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực tư pháp, hộ tịch, chứng thực, đất đai, bảo trợ xã hội và các chính sách an sinh được tiếp nhận, giải quyết trực tiếp tại cấp xã. Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả được duy trì hoạt động nền nếp, công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân và tổ chức khi thực hiện thủ tục hành chính.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, xã đã tiếp nhận và giải quyết 62 hồ sơ thuộc lĩnh vực tư pháp - hộ tịch; 100% hồ sơ được giải quyết trước hạn, không có hồ sơ quá hạn. Công tác chứng thực bản sao từ bản chính đã tiếp nhận và giải quyết 739 hồ sơ, đáp ứng kịp thời nhu cầu của Nhân dân.
Những kết quả đó cho thấy hiệu quả rõ nét của việc đưa các dịch vụ công đến gần người dân. Thay vì phải vượt nhiều cung đường đèo dốc để đến cơ quan cấp trên như trước đây, người dân có thể thực hiện và hoàn thành phần lớn thủ tục ngay tại xã, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và nâng cao sự hài lòng khi tiếp cận các dịch vụ công.
Cán bộ Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả lưu động xã Lao Chải hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính tại thôn Bản Phùng xã Lao Chải.
Cán bộ bám cơ sở, chính quyền sát dân.
Điểm nổi bật sau một năm thực hiện mô hình chính quyền hai cấp là sự thay đổi trong phương thức điều hành của chính quyền cơ sở. Đội ngũ cán bộ, công chức không chỉ thực hiện nhiệm vụ tại trụ sở mà ngày càng chủ động xuống địa bàn, bám thôn, bám hộ dân để nắm tình hình thực tế, hướng dẫn, hỗ trợ và giải quyết những vấn đề phát sinh.
Lãnh đạo Đảng ủy, HĐND và UBND xã thường xuyên tổ chức các đợt kiểm tra, làm việc trực tiếp với các thôn; lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; kịp thời tháo gỡ những khó khăn ngay từ cơ sở. Trong lĩnh vực đất đai, tài nguyên và môi trường, cán bộ chuyên môn đã trực tiếp kiểm tra, xác minh hiện trạng, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ và xử lý các vụ việc theo quy định.
Đối với những vấn đề phức tạp, chính quyền xã chủ động phối hợp với trưởng thôn, người có uy tín và các tổ chức đoàn thể tổ chức trao đổi, đối thoại, bảo đảm khách quan, công khai và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tranh chấp đất đai, xác nhận nguồn gốc sử dụng đất, kiểm tra hành lang giao thông và thực hiện các chế độ, chính sách được triển khai theo hướng sát thực tế, đúng quy định.
Trong công tác phòng, chống thiên tai, chính quyền xã duy trì chế độ trực, thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, kịp thời cảnh báo nguy cơ sạt lở. Khi xảy ra thiệt hại do gió lốc, UBND xã đã phối hợp với Ủy ban MTTQ xã kiểm tra, thăm hỏi và hỗ trợ các hộ dân bị ảnh hưởng, góp phần giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.
Chính cách làm gần dân, trọng dân, lắng nghe dân và lấy người dân làm trung tâm phục vụ đã góp phần củng cố niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với cấp ủy, chính quyền địa phương.
Lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ xã Lao Chải kiểm tra thực tế, nắm tình hình đời sống và sản xuất của Nhân dân tại thôn bản.
Chuyển đổi số từng bước xóa khoảng cách vùng cao.
Trong điều kiện địa hình chia cắt, khoảng cách giữa các thôn bản lớn, chuyển đổi số được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và phục vụ Nhân dân.
UBND xã Lao Chải đã tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số; đẩy mạnh thực hiện Đề án 06 của Chính phủ gắn với xây dựng chính quyền số, công dân số. Các nền tảng số từng bước được ứng dụng trong tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, quản lý văn bản, điều hành công việc và cung cấp thông tin đến người dân.
Kết quả đánh giá cải cách hành chính năm 2025 cho thấy xã Lao Chải đạt 97,09/100 điểm. Trong đó, tiêu chí công khai, minh bạch đạt 100%; mức độ hài lòng của người dân đạt 100%; tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt trên 98%. Đây là những kết quả quan trọng, phản ánh sự nỗ lực của chính quyền địa phương trong đổi mới phương thức phục vụ và nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính.
Các Tổ công nghệ số cộng đồng phối hợp với Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã và các đoàn thể hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt tài khoản định danh điện tử, tiếp cận các ứng dụng số và từng bước hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong đời sống.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã tiếp nhận 794 hồ sơ cấp căn cước và 520 hồ sơ định danh điện tử. Việc đưa các dịch vụ số đến gần người dân đã góp phần rút ngắn khoảng cách địa lý, tạo điều kiện để đồng bào vùng cao tiếp cận thuận lợi hơn với các tiện ích của chính quyền số.
Cùng với đó, Trang thông tin điện tử, facebook, zalo của xã thường xuyên cập nhật các văn bản chỉ đạo, điều hành, tin tức và hoạt động tuyên truyền tại địa phương, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và tăng cường kết nối giữa chính quyền với Nhân dân.
Tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các ứng dụng số.
Đồng hành cùng Nhân dân phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững.
Song song với nâng cao chất lượng phục vụ hành chính, chính quyền xã Lao Chải xác định phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống Nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản xuất nông, lâm nghiệp trên địa bàn cơ bản ổn định. UBND xã tập trung chỉ đạo sản xuất vụ Xuân bảo đảm đúng khung thời vụ; hướng dẫn người dân chủ động phòng, chống rét, phòng trừ sâu bệnh trên cây trồng và phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi.
Cán bộ chuyên môn không chỉ hướng dẫn trên giấy tờ mà trực tiếp xuống các thôn, hộ dân để kiểm tra, hướng dẫn kỹ thuật, chuyển giao kinh nghiệm sản xuất và hỗ trợ người dân tiếp cận các chương trình, dự án phát triển kinh tế.
Địa phương đã tổ chức 5 lớp tập huấn kỹ thuật phòng, chống đói, rét và dịch bệnh cho gia súc với 180 lượt người tham gia. Các lớp tập huấn được tổ chức theo cụm thôn, giúp người dân nâng cao kiến thức chăm sóc, bảo vệ đàn vật nuôi trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Tổng đàn gia súc, gia cầm tiếp tục duy trì ổn định và phát triển. Các biện pháp kiểm tra, phòng dịch được triển khai thường xuyên tại 6/6 thôn, không để phát sinh dịch bệnh lớn. Địa phương xây dựng mô hình chăn nuôi gà bản địa, gà H’Mông thương phẩm theo hướng an toàn sinh học với quy mô 4.320 con, tạo thêm sinh kế và mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện vùng cao.
Phát huy lợi thế khí hậu mát mẻ và điều kiện thổ nhưỡng, xã tiếp tục triển khai các mô hình trồng cây có giá trị kinh tế như đan sâm, gừng trâu và các loại cây ăn quả. Các mô hình trồng đan sâm, gừng trâu tại thôn Tả Ván, Cáo Sào và Bản Phùng với tổng diện tích 1 ha đã được triển khai, cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt.
Cùng với phát triển sản xuất, công tác đào tạo nghề và hỗ trợ sinh kế được quan tâm. Xã đã tổ chức 4 lớp đào tạo nghề nuôi và cung ứng các sản phẩm từ trâu, bò, ngựa cho 132 lao động nông thôn tại các thôn Nậm Lầu, Cáo Sào và Tả Ván. Qua đó, người dân được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng sản xuất, từng bước nâng cao khả năng tự tạo việc làm và phát triển kinh tế hộ gia đình.
Cán bộ chuyên môn xã Lao Chải hướng dẫn người dân kỹ thuật trồng, chăm sóc cây trồng đan sâm, phát triển các mô hình sản xuất tại địa phương.
Mô hình chăn nuôi gà đen H’Mông theo hướng an toàn sinh học góp phần tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
Đầu tư hạ tầng, chăm lo đời sống Nhân dân.
Chính quyền địa phương hai cấp đã tạo điều kiện để việc chỉ đạo, điều hành các chương trình đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng và thực hiện các chính sách an sinh xã hội được triển khai sát với nhu cầu thực tế của người dân.
Trong công tác thủy lợi, trước những thiệt hại do thiên tai gây ra đối với hệ thống kênh mương, UBND xã đã chỉ đạo rà soát, kiểm tra các công trình bị hư hỏng; đồng thời cấp phát vật tư, hỗ trợ các thôn triển khai giải pháp trước mắt, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất.
Công tác đầu tư xây dựng, quản lý giao thông và giải phóng mặt bằng được tập trung chỉ đạo. Nhiều tuyến đường, công trình thủy lợi được kiểm tra, sửa chữa, hoàn thiện hồ sơ và đưa vào sử dụng.
Đối với dự án xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Lao Chải, chính quyền xã đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn khảo sát vị trí, kiểm kê đất đai, vận động Nhân dân và thực hiện công tác giải phóng mặt bằng theo quy định. Trong quá trình triển khai, chính quyền đã tổ chức gặp gỡ, trao đổi với các hộ dân có liên quan, lắng nghe ý kiến và giải quyết những vấn đề phát sinh, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Công tác di dời 16 ngôi mộ tại khu vực thực hiện dự án đã được hoàn thành, tạo điều kiện để triển khai công trình giáo dục quan trọng của địa phương.
Các chính sách an sinh xã hội tiếp tục được thực hiện đầy đủ, kịp thời. Xã đã hỗ trợ các đối tượng chính sách, người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo và các hộ có hoàn cảnh khó khăn; cấp phát gạo cứu đói giáp hạt cho các hộ dân, góp phần giúp người dân ổn định cuộc sống.
Đồng chí Lý Tiến Công- Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã, kiểm tra công trình thủy lợi, công tác khắc phục hậu quả thiên tai và bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất.
Chăm lo giáo dục, y tế, giữ vững biên cương
Cùng với phát triển kinh tế, các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và chăm sóc sức khỏe Nhân dân tiếp tục được chính quyền xã quan tâm.
Trong năm học 2025 - 2026, các trường học trên địa bàn duy trì sĩ số học sinh đạt gần 99%. Các chính sách hỗ trợ học sinh bán trú, trẻ mầm non và học sinh vùng biên giới được triển khai kịp thời. Việc tiếp nhận, cấp phát gạo hỗ trợ và thực hiện các chế độ chính sách đã góp phần duy trì tỷ lệ chuyên cần, tạo điều kiện để học sinh vùng cao yên tâm đến trường.
Công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân được duy trì. Trong 6 tháng đầu năm, cơ sở y tế trên địa bàn đã khám, chữa bệnh cho gần 1.000 lượt người; công tác phòng, chống dịch bệnh được triển khai thường xuyên, không để xảy ra dịch bệnh lớn trên địa bàn.
Công tác khám chữa bệnh miễn phí cho nhân dân tại trạm y tế xã và lưu động tại các thôn
Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao được tổ chức sôi nổi, góp phần tạo không khí đoàn kết, phấn khởi trong Nhân dân. Xã tổ chức thành công Đại hội Thể dục thể thao lần thứ I với 7 môn thi đấu và trên 200 vận động viên tham gia; tổ chức Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân và nhiều hoạt động văn hóa gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc dân tộc.
Toàn cảnh buổi khai mạc đại hội thể dục thể thao xã Lao Chải Lần thứ nhất năm 2026
Lao Chải là xã vùng cao biên giới, vì vậy nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội luôn gắn chặt với củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.
Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phối hợp giữa Đảng ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ Việt Nam xã, Đồn Biên phòng cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy và các tổ chức chính trị - xã hội ngày càng chặt chẽ, hiệu quả.
Xã duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, trực phòng, chống thiên tai; chủ động nắm tình hình, kịp thời xử lý các vụ việc phát sinh. Lực lượng chức năng thường xuyên phối hợp tuần tra, bảo vệ đường biên, mốc giới, phát dọn đường biên và tuyên truyền pháp luật cho Nhân dân. Tình hình biên giới trên địa bàn ổn định, đường biên, mốc giới được giữ nguyên trạng, tạo điều kiện để người dân yên tâm lao động, sản xuất.
Lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ Việt Nam xã Lao Chải và Đồn Biên phòng cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy phối hợp tuần tra, bảo vệ đường biên, mốc giới trên địa bàn xã Lao Chải.
Góc nhìn của Nhân dân
Ông Sùng Seo Chư, người dân thôn Bản Phùng, xã Lao Chải, xúc động chia sẻ:
“Ngày trước, làm giấy tờ gì cũng sợ đi xa, sợ không quen biết. Kinh tế thì nghèo khó quanh năm. Giờ được các đồng chí cán bộ xã, đặc biệt là các cơ quan, đơn vị của xã về tận thôn làm giấy tờ cho bà con, lại còn hỗ trợ giống gà đen H’Mông để chăn nuôi, tăng gia sản xuất, giảm nghèo; hướng dẫn bà con trồng lê, trồng gừng để phát triển kinh tế. Bà con Nhân dân biết ơn chính quyền nhiều lắm, ai cũng yên tâm bám đất, bám biên giới để làm ăn thôi!”
Một năm chưa phải là khoảng thời gian dài, nhưng những kết quả đạt được đã khẳng định hướng đi đúng của mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại xã Lao Chải. Bộ máy hành chính ngày càng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường; tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức được nâng lên; chất lượng phục vụ Nhân dân ngày càng được cải thiện.
Sự đồng thuận và niềm tin của đồng bào các dân tộc chính là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả của mô hình mới. Khi chính quyền gần dân hơn, lắng nghe nhiều hơn và hành động quyết liệt hơn, những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đã thực sự vượt qua núi cao, đến với từng bản làng, từng hộ dân vùng biên.
Đó cũng là nền tảng để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Lao Chải tiếp tục xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, lấy người dân làm trung tâm phục vụ; phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân; giữ vững quốc phòng, an ninh khu vực biên giới và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững trong những năm tới.
Thực hiện: Trung tâm Dịch vụ công xã Lao Chải
